İmar durumu ve tapu cinsi nasıl okunur?
Bir arsa alırken karşılaştığınız ilk teknik metin imar durumu belgesidir. Bu belge anlaşılmadan, parselin gerçek değerinin hesaplanması mümkün değildir.
Emsal (E) ve TAKS, KAKS
Emsal (E veya KAKS), parselin toplam inşaat hakkını gösterir. Örneğin 1.000 m² arsada E:0.40 ise, toplam yapılabilir alan 400 m²’dir. TAKS ise zemine oturma oranıdır; arsanın yüzde kaçının yapıyla kaplanabileceğini söyler.
Hmax ve kat yüksekliği
Hmax, yapının yer kotundan itibaren çıkabileceği maksimum yüksekliği gösterir. Hmax:6.50 genellikle iki katlı yapıya işaret eder; ancak çatı katı, parapet ve teras çözümleri detaylı incelenmelidir.
Yaklaşma mesafeleri
Yapının komşu parsele, yola ve arka bahçeye olan minimum mesafelerini imar planı belirler. Bu mesafeler, kullanılabilir yapı alanını doğrudan etkiler.
İfraz, tevhid, terkin
İfraz, bir parselin iki veya daha fazla parsele bölünmesidir. Tevhid, birden fazla parselin birleştirilmesidir. Yola terk ise parselin bir kısmının yol veya yeşil alan amacıyla kamuya bedelsiz bırakılmasıdır. Hisseli parsellerde ifraz olmadan müstakil tapu alınamaz.
Tapu cinsi farkları
“Arsa” yazan tapu imar parselidir, yapılaşma hakkı doğrudan tanımlıdır. “Tarla” yazan tapular kadastral parseldir; üzerinde yapılaşma için önce imar planına dâhil edilmesi gerekir. “Bağ” veya “zeytinlik” yazan tapular ise koruma alanı kapsamında olabilir.